Thuispagina

Zondag 8 oktober 2017

L’histoire se répète … of in goed Rwandees: history repeats itself...

Opnieuw is in Rwanda een vrouwelijke ex-presidentskandidate gearresteerd op uiterst dubieuze gronden. En met haar werden Diana Rwigara’s moeder en zus gearresteerd. Het is maar goed dat het hele gezin van Victoire Ingabire, inclusief haar moeder en zuster, veilig in Nederland zit. Hoewel … Onze onvolprezen IND (die mij uitsluitend per email te woord wil staan) wil de echtgenoot van Victoire het land uitzetten.

Ook al heeft Rwanda hem nog nooit ergens van beschuldigd –er is geen snipper slechts over Lin Muyizere in heel Rwanda te vinden- is onze IND er heilig van overtuigd dat hij een gemene massamoordenaar is.

Weg met deze man, roeptoeteren ze daarom nu al een paar jaar bij de IND. Ze lieten notabene in het onrustige en voor Victoire gevaarlijke verkiezingsjaar 2010, onderzoek naar hem verrichten in Rwanda. Ik kan me zo voorstellen dat ze in de ambassade de neuzen naar hun kruin trokken over zoveel onbenul bij de IND. Het duurde dan ook even voordat een lokale onderzoeker op pad ging. Die vond niks, maakte er iets van en de IND blies het iets tot enorme proporties op.

Halsstarrige IND  

Hoewel inmiddels duidelijk is dat Paul Kagame niet zachtzinnig met zijn critici én hun familie omspringt, blijft de IND halsstarrig naar Lin Muyizere wijzen. Als een vreemdeling vreest voor zijn leven of bang is gearresteerd te worden, dan kan hij verwijzen naar artikel 3 van het ERVM, zo zegt de IND. Maar het is allereerst de IND die bepaalt of hij gevaar loopt. En hoe komen zij aan hun kennis: ‘Informatie over een land wordt onder meer verkregen uit algemene ambtsberichten, rapportages van ngo’s, jurisprudentie van internationale hoven en tribunalen en door uitwisseling van informatie tussen lidstaten’, zo schrijft de IND in een email als antwoord op een van mijn vragen. Ze spreekt dus niet met experts die de situatie goed kennen.

'Er zijn geen medewerkers van Unit 1F voor werkgerelateerde zaken naar Rwanda geweest noch is tussen de IND en Rwanda contact over individuele dossiers’, aldus de IND. Met andere woorden: de IND werkt met een papieren werkelijkheid en weet hoogst waarschijnlijk niet hoe het in Rwanda er werkelijk aan toegaat.

Overigens een bezoekend Nederlands ambtenaar dat niet snel zien. Die wordt meegesleept naar de schoonste straten van Kigali, luxe hotels, dure restaurants en modelprojecten. Overal wordt voor hem of haar de rode loper uitgerold. De ambtenaar praat alleen met geselecteerde mensen, bij geselecteerde gelegenheden. Wie mazzel heeft mag op audiëntie bij de president of krijgt ’s nachts een speelkameraadje gestuurd.

Terwijl de –denkbeeldige- Nederlandse ambtenaar in het zwembad ligt van Milles Collines, worden een paar straten verderop leden van onwelgevallige partijen gearresteerd en zijn Rwandese ambtenaren bezig met het verzinnen van een beschuldiging. 

'Wat zullen we nu eens nemen? Die belastingfraude viel niet hard te maken. Daarvoor zouden we teveel moeten roeren in potten die beter gesloten kunnen blijven.’

Zijn collega peinzend: ‘Zaaien van verdeeldheid? Het hebben van een genocide ideologie? Mmm. Laten we die nu eens niet nemen. De mensenrechtenorganisaties gaan dan weer zo hard roepen.’

‘Alle critici zijn gewoon oproerkraaiers’, mompelt er één in zijn baardje.

‘Ha, dat is het’, roept zijn collega. ‘We beschuldigen ze alle drie tot het aanzetten van oproer. En dan doen we bij haar er een gevalletje vervalsing van papieren bij. En die moeder, was die niet erg gelovig? Dan laten we haar deelnemen aan sektarische handelingen. Geen speld tussen te krijgen.’

Geldelijk en politiek gewin?

Rwigara is de dochter van een rijke vader die veel geld verdienden onder andere met onroerend goed. Hij sponsorde in de jaren negentig de RPF. Assinapol Rwigara kwam in 2015 om bij een auto-ongeluk: zijn auto botste op de linkerweghelft tegen een vrachtwagen. De familie heeft altijd betwist dat het om een ongeluk ging; zij waren erbij toen hij –volgens hen- nog levend in een lijkenzak werd gestopt door de politie. Toen ze bij het mortuarium kwamen, was hij dood en zagen ze wonden die hij niet had toen ze hem vlak na het ongeluk zagen. Volgens boze tongen zijn de arrestaties van Rwigara en haar moeder en zuster niet alleen politiek ingegeven. Paul Kagame zou de arrestaties ook gebruiken om de bezittingen van de familie in handen te krijgen.

Wat ook de redenen zijn van de arrestatie van Rwigara en haar familie, ze laten zien dat er nog veel mis is met Rwanda als rechtsstaat. De mensen van de IND mogen en kunnen niet wegkijken van deze realiteit. Ik zou zeggen, ga een keertje met mij mee naar Rwanda. Dan laat ik de keerzijde van de vals blinkende medaille zien.

 

Donderdag 7 september 2017

De verkiezen zijn voorbij: golf van arrestaties in Rwanda

Het zijn barre dagen in Kigali. De presidentsverkiezingen zijn voorbij en nu is er een stroom aan arrestaties van de oppositie. Het lijkt erg op 2010; ook toen werd een oppositieleidster na de verkiezingen gearresteerd. Ingabire kreeg uiteindelijk in hoger beroep een gevangenisstraf van 15 jaar.

Gisteren maakte de UDF bekend dat zes leden, waaronder vice voorzitter Boniface Twagirimana, zijn gearresteerd. Voor Boniface is het de zoveelste keer. Hij is steeds een doelwit, omdat hij de dagelijkse contacten met Ingabire onderhoudt.

En dan is er nog het gedoe rondom Diane Rwigara. Ze werd eind augustus, samen met enkele familieleden, uit haar huis gehaald door de politie. Ze werd beschuldigd van belastingontduiking en fraude. Dit keer dus geen beschuldigingen van genocide ontkennen of verdeeldheid zaaien. Dat is bij Rwigara als Tutsi ook een stuk lastiger. Dagenlang werd er niets meer van de familie vernomen; de bezorgdheid over hun lot groeide.

Eergisteren ontstond verwarring over een politiebericht inclusief foto's. Dat meldde dat de familie zich al die tijd schuil had gehouden in een bijgebouw achter hun huis. De foto’s toonden de politie-inval en hun aankomst bij de CID, Criminal Investigation Department. 

Er was veel commotie. Rwigara had wat uit te leggen, zo vonden sommigen. Het geeft geen pas je te verstoppen en niets van je te laten horen, terwijl er zoveel mensen zijn die zich zorgen maken. Anderen plaatsten vraagtekens bij het verhaal van de politie. Het is namelijk hoogst ongebruikelijk dat beelden van een arrestatie of inval worden vrijgegeven. 

Naar nu blijkt werd Rwigara met haar familie op 29 augustus uit haar huis gehaald voor ondervraging. Dat werd gezien door de buren, die echter niet zagen dat de familie later werd teruggebracht. 

Hun telefoons werden meegenomen, zodat contact met de buitenwereld onmogelijk was, zo claimt Rwigara. Ze vertelt ook dat geld werd meegenomen en dat het huis vanaf maandag onder toezicht stond van de presidentiële garde. De familie had huisarrest. Toen vrienden maar niets van haar hoorden, sloegen ze alarm. Ze dachten dat ze in een van de geheime panden zou zitten van de militaire inlichtingendienst.


Dinsdag 1 augustus 2017

Rapport snoeihard voor Nederlands onderzoek en proces 

Twee belangrijke gebeurtenissen de afgelopen dagen. Allereerst een publicatie van het project Gerede Twijfel onder leiding van Peter van Koppen. Dat maakt gehakt van het onderzoek naar de schuld van Joseph Mpambara, de Rwandees die door Nederlandse rechters schuldig werd bevonden aan genocide en tot levenslang werd veroordeeld. 

De titel en ondertitel zijn veelzeggend: Een Rwandees kaartenhuis, een wirwar van wankelende verklaringen.

De conclusie is snoeihard: ‘Op basis van het geanalyseerde bewijs had Joseph niet veroordeeld mogen worden.’ De studenten van het project concluderen dat Rwanda tijdens het hele onderzoek, Nederland bij de arm nam waardoor ‘er geen sprake was van een onafhankelijk onderzoek.’ Bijna alle getuigen werden geleverd door Rwanda of door een stroman van Rwanda.

Die getuigen legden vage of tegengestelde verklaringen af. De rechter commissaris en de rechters hadden meer vraagtekens moeten zetten en meer moeten doorvragen. Verschillende getuigen logen vanwege individuele wraakgevoelens of omdat ze opdracht kregen van belanghebbenden in Rwanda.

Ook de advocaat van Joseph krijgt er van langs: die stelde irrelevante vragen, legde verkeerde accenten en stelde niet de benodigde kritische vragen.

Het project ging niet over éen nacht ijs: de vijf studenten met begeleider Peter van Koppen, startten het onderzoek voorjaar 2015. 

Joseph heeft altijd volgehouden onschuldig te zijn.

De vijf mogen niet worden uitgeleverd zegt rechter in Londen

Vorige week sprak de Londense rechter zich uit in het hoger beroep dat Rwanda had aangespannen, nadat rechter Arbuthnot had gezegd dat vijf van genocide beschuldigde Rwandezen, niet mochten worden uitgeleverd. Het rapport van Witteveen speelde voor de rechter een belangrijke rol.

Ook in beroep ging de rechter grotendeels mee met de conclusies van Witteveen: Zonder een stevig en ervaren advocatenteam, hebben genocide verdachten in Rwanda geen kans op een eerlijk proces. Met name, zo zegt de rechter, omdat ministers zich publiekelijk en in de media uitlatingen doen over genocidezaken. 

Het is een lange uitspraak met veel interessante elementen. Ik ga deze goed bestuderen.





Donderdag 11 juli 2017

Geen verkiezingen in Congo dit jaar

Er komen dit jaar geen verkiezingen in Congo, zo vertelde gisteren het hoofd van de organisatie die de verkiezingen moet organiseren, CENI. De CENI heeft genoeg redenen: de kiezersregistratie is nog lang niet gebeurd, de wetten zijn nog niet aangepast, er is geen geld en de voortdurende onveiligheid, bijvoorbeeld in Kasai, maakt het organiseren van verkiezingen ook lastig. Grootste struikelblok op dit moment zijn de kieslijsten met daarop de namen van alle mensen die mogen stemmen. De CENI had beloofd dat deze er eind juli zouden liggen. Dat gaat niet lukken. Daarmee lijkt ook het – zo moeizaam tot stand gekomen - akkoord van december 2016 van de baan, al herhaalde de VN-vredesmacht direct na de verklaring van de CENI, hun steun. In het akkoord staat onder meer dat er voor 31 december 2017 verkiezingen moeten worden gehouden. De vraag is nu wat de oppositie gaat doen; volgens hen heeft de regering in Kinshasa veel te weinig gedaan. De verwachting is dat met het verstrijken van de deadline voor de kieslijsten, de spanning snel zal oplopen.

Rwanda: Alle dieven moeten dood

Human Rights Watch (HRW) komt vandaag met een schokkend rapport, waarin staat dat sinds april vorig jaar maar liefst 37 verdachten van kruimeldiefstal zijn vermoord. Ook zijn tenminste vier verdachten van de aardbodem verdwenen.

De meesten werden verdacht van diefstal (van bananen, een koe, een motor), het smokkelen van marihuana of het illegaal oversteken van de grens met Congo. 

In het rapport ‘Alle dieven moeten dood’ (All thieves must be killed) schrijft HRW dat het een nieuwe richtlijn lijkt afkomstig van het regime. Volgens HRW gebeuren de executies zonder dat er enige vorm van proces aan vooraf is gegaan. 

HRW onderzocht met name gevallen in de districten Rutsiro en Rubavo.

Slachtoffers werden door civiele autoriteiten aangehouden en naar een militair kamp gebracht. Daar werden ze geëxecuteerd; de meesten kregen de kogel, maar er werden ook lijken gezien met een touw om de nek of een mes in het hart.

Het vermoorden van verdachten is natuurlijk een stuk goedkoper dan een proces met alles wat daaraan vast zit. Het lijkt er dus op dat je in Rwanda voor het stelen van bananen de doodstraf kunt krijgen. En dat in een land waar de doodstraf tien jaar geleden werd afgeschaft.

 

Maandag 10 juli 2017

Rwanda is kapotgebeukt

Over een maand, op 4 augustus, zijn er in Rwanda presidentsverkiezingen. Amnesty International slaat de spijker op de kop als het waarschuwt ‘dat de sfeer van verkiezingen het resultaat is van jarenlange repressie.’

‘De moorden en verdwijningen in 2017 moeten gezien worden in de context van veel jaren waarin hetzelfde gebeurde’, aldus Amnesty. Journalisten, hulporganisaties en politici zijn het doelwit. Zo mocht de familie van Jean Damascene zijn dode lichaam meenemen uit een ziekenhuis, nadat hij een paar dagen was vermist. Jean Damascene was lid van de partij van Victoire Ingabire, de FDU. Volgens deze partij werd hij vermoord omdat hij fel tegenstander was van de landbouwplanning: iedere boer krijgt te horen wat hij moet verbouwen. 

Diane Rwigara wil graag meedoen met de verkiezingen, maar heeft nog steeds geen officieel toestemming. Toen zij aankondigde mee te willen doen, verschenen er prompt naaktfoto’s van haar op internet. En net als een andere politicus die mee wil dingen naar het presidentschap, Philippe Mpayimana heeft zij te maken met bedreigingen en intimidatie.

Inmiddels is de definitieve kandidatenlijst bekend gemaakt door NEC, de commissie die de verkiezingen organiseert. Daaruit blijkt Philippe Mpayimana de lijst heeft gehaald, maar dat Diane niet is toegelaten. Ze zou hebben samengespannen met een medewerker van NEC om vervalste handtekeningen binnen te halen. 

Ook Frank Habineza van de Groenen staat op de lijst. Bij de vorige verkiezingen werd zijn vice-voorzitter letterlijk een kopje kleiner gemaakt. Habineza vluchtte daarop doodsbang naar het buitenland. Ik heb Frank meerdere malen ontmoet, in Rwanda én in Nederland. Ik ben heel benieuwd welke functie hij na de verkiezingen gaat bekleden. 

Er zijn nu dus drie kandidaten. Erg spannend zullen de verkiezingen niet worden voor de huidige president Paul Kagame. Waar de vorige keer in 2010 nog veel onrust was te bespeuren, nu is het land kapotgebeukt door de lange arm, met de ijzeren vuist van Paul Kagame. Het is angstwekkend stil in Kigali.

Vrijdag 7 juli 2017

En dan heb je je boek gepresenteerd en kun je alleen maar afwachten. Hoe worden de recensies? Belangrijker nog, krijg je recensies. Stel je voor dat je doodgezwegen wordt. Niet de moeite waard om er een woord vuil aan te maken! 

Gelukkig kwamen ze er. In Trouw, NRC en het Nederlands Dagblad. Ook op de website Hebban.nl staat een aantal prachtige samenvattingen. In bijna alle recensies staan wel foutjes en soms zelfs knoepers van fouten. Recensenten hebben blijkbaar haast; er moeten nog meer boeken worden beschreven. Ik vind het van ondergeschikt belang; ben veel te blij dat er zo positief over me wordt geschreven!

Ook de vasthoudende meneer X uit mijn boek is weer in de pen geklommen; heb er zin an!

Wat nog niet zo goed uitpakt, zijn de boekhandels. Die hebben maar mondjesmaat mijn boek besteld, en dus ligt het nergens -laat staan prominent- in de schappen. Wie nog een briljant idee heeft om dat voor elkaar te krijgen, graag! Ondertussen stook ik de mensen in mijn omgeving op om gewoon bij de eigen boekhandel binnen te stappen en te vragen naar Rijke mensen …. 

Ondertussen in Congo ..

In Congo neemt de druk toe. Op 30 juni, notabene de dag waarop het land haar onafhankelijkheid viert, werden onder meer leden gearresteerd van de UDPS (Union pour la Démocratie et le Progrès Social). Oprichter en partijleider Etienne Tshisekedi stierf in februari dit jaar; hij werd opgevolgd door zijn zoon Felix. Volgens de UDPS werden over heel Congo meer dan 500 leden gearresteerd. Volgens lokale mensenrechtenorganisaties  worden gewone burgers lastiggevallen als ze in bushokjes staan; ook krijgen ze bezoek van politie en veiligheidsdiensten. 

Ondertussen in Rwanda …. is het heel stil rondom de verkiezingen …..


Woensdag 28 juni 2017

HET BOEK is er!

Meer dan honderd mensen namen de moeite om naar de boekpresentatie te komen, afgelopen maandag. Vrienden, bekenden, specialisten. Lovende woorden van de uitgever, een boeiende, maar niet voor iedereen even begrijpelijke discussie, een komische noot van mijn achterwacht en een eerste exemplaar voor Raissa de dochter van Victoire en Sylvestre Bwira. Van hem is ook de titel afkomstig. Toen we spraken over de duizenden Rwandese vluchtelingen in Goma en de overvolle vluchtelingenkampen waar mensen bij bosjes stierven ten tijde van de genocide in 1994 zei hij: 'Rijke mensen sterven niet, die huren een huis.’Je begrijpt, ik ga nu achter de geraniums zitten, want mensen hebben voor mij in de rij gestaan!

Ondertussen dendert het leven door. Rondom de verkiezingen in Rwanda is het opvallend stil. Waren er bij de vorige presidentsverkiezingen granaataanslagen, demonstraties, verdwijningen en zelfs moord op een kritische politicus en een journalist, nu lijkt het redelijk stil. Al krijgt echte oppositie natuurlijk geen schijn van kans. Diane Shima Rwigara had nog niet gezegd dat ze mee zou doen met de verkiezingen, of er verschenen naaktfoto’s van haar op de sociale media. Daar had Kagame verder geen omkijken meer naar.

In Congo is het ook verpletterend stil rondom de verkiezingen. Nog steeds is er geen datum gepland. Van verschillende kanten krijg ik de waarschuwing dat het op het punt van ontploffen staat. Ik weet niet wat dat betekent in een land waar bijna dagelijks mensen door een gewelddaad sterven. Waar mensen sterven van de honger. 

Lees hier mijn bijdrage aan de Volkskrant en het Nederlands Dagblad over de toekomst van Congo.

Woensdag 8 juni 2017

Schrijvende kaboutertjes

Op de een of andere manier dacht ik dat kaboutertjes bij de uitgeverij de correcties deden. Je leverde een script af vol spelvauten, en een week later kreeg je het terug, prachtig gecorrigeerd volgens alle spelling- en taalregels.

Nee dus.

Vier jaar geleden ongeveer begon ik met het schrijven van mijn boek Rijke mensen sterven niet, maar het schrijven lijkt me - achteraf - lang niet zo arbeidsintensief als de afgelopen maanden vol correctieronden.

Schrik overigens niet van de vier jaar. Ik zat lang niet altijd achter de computer voor mijn boek. Er moesten hectares grasveld gemaaid in Frankrijk, voodoo-praktijken gevolgd in Benin, en rebelse jongeren gevolgd in Congo. Daarnaast was ik – naar mijn idee – steeds maar bezig met het aanvragen van subsidies, waarvan het merendeel steeds maar weer werd afgewezen om steeds weer andere redenen.

De correctieronde begon ergens in november vorig jaar. Ik stuurde de tekst die bijna af was, naar mijn redacteur bij Atlas Contact, Bertram Mourits. Een spannende maand volgde, want een definitief ‘thumbs up’ had ik tot dan toe niet gehad.

Een eerste poging van drie hoofdstukken, werd zacht maar genadeloos teruggestuurd: te abstract, te zwaar analytisch, het menselijke werd node gemist. Of ik niet beter mijn reizen naar Rwanda en Congo als uitgangspunt kon nemen?

Ik las de hoofdstukken nog eens door en kon niet anders dan ze gelijk geven. Maar dat was wel een sombere week vol drank later. Weer drie weken later zat ik in Frankrijk op een schrijverscursus. Ik had me heilig voorgenomen NOOIT naar zoiets te gaan. Het kon niet anders of er zaten uitsluitend gemankeerde schrijvers die heel interessant deden, maar elk excuus gebruikten om maar niet te hoeven schrijven.

Dat viel zeer mee. Ik had een hele plezierige week met leuke mensen en leerde er ook nog wat. Al weet ik nu niet meer precies wat dat was. Maar het tweede hoofdstuk van mijn boek werd daar geschreven. Het eerste hoofdstuk schreef ik pas in december vorig jaar, tegelijk met het laatste hoofdstuk.

Mijn reizen als uitgangspunt bleek een gouden tip van Bertram. Het schrijven verliep opeens een stuk makkelijker, omdat ik heel dicht bij mijn eigen ervaringen kon blijven. Bijna had ik heel dicht bij mezelf geschreven. Oef. 

Vlak voor kerstmis kwam het verlossende woord van Bertram. Atlas Contact vond het boek goed en spannend en ging het drukken. Ik deed een dansje onder de Douglas bij ons langs het pad die geldt als kerstboom en hief met glimmende wangen het glas met echtgenoot. Die wist nog niet dat we eerder terug naar Nederland gingen, omdat er een portretfoto gemaakt werd voor het omslag.

In het nieuwe jaar werd Marcella van der Kruk mijn redacteur. Ook zij las mijn boek van voor tot achter en had een aantal zeer relevante vragen en opmerkingen. Ik nam ze mee naar Benin, waar ik tussen de lessen door, alle vragen probeerde te beantwoorden. Ik had inmiddels ook een korte geschiedenis geschreven – dankzij veel bronnen op internet – van Rwanda, Congo en Burundi, omdat lang niet iedereen die complexe achtergronden kent. Het was voor mij trouwens ook een leerzame exercitie om alles op een begrijpelijke rij te zetten.

Vervolgens ging het aangepaste manuscript naar een professionele corrector. Zij hanteerde streng doch rechtvaardig het rode potlood en had op haar beurt weer wat vragen. Van haar leerde ik dat er best een komma achter ‘en’ mag als er een rust nodig is. Ook weet ik nu dat namen van tijdschriften en kranten cursief moeten en dat een gedachtestreepje zowel voor als achter een spatie heeft – ja – zo.

Halverwege deze intensieve correctieronde sloeg midden in de nacht de schrik mij om het hart. Had ik alle jaartallen wel gecontroleerd? Alle bronnen nog eens nagezocht? Had ik alle kwetsbare mensen voldoende anoniem gemaakt?

En dus was ik nog een week extra bezig met factchecken van mijn eigen boek.

Inmiddels had de ontwerper een prachtig omslag gemaakt. Zijn eerste ontwerp was wat ongelukkig – hij had de schedels van het genocidemonument in Kigali genomen. Een begrijpelijke keuze voor iemand die niet de actuele achtergronden kent van het land.

We zijn inmiddels begin mei als de echte drukproef wordt opgestuurd. Ik begon aan de tiende – en voorlopig laatste- keer dat ik mijn boek in het geheel doorlas.

Ik had net de correcties doorgegeven en plaatste blij een bericht op facebook, toen ik op die foto nog een vaut ontdekte. Gelukkig kon die er nog worden uitgehaald.

Het schrijven is even afgelopen, nu begint de publiciteitscampagne. Ik hoef jullie niet te vertellen: Koop dat boek. Ik ga er van uit dat jullie dat allemaal doen. Wel zou ik aan jullie willen vragen: Zegt het voort.

Op 21 juni ligt het in alle echte en virtuele boekhandels, op 26 juni is de officiele boekpresentatie in Nieuwspoort.

De afgelopen maanden waren intensief en mijn website werd het kind van de rekening. Vanaf vandaag komt daar verandering in. Er is meer dan genoeg te vertellen over Rwanda, Congo en Burundi.

Maandag 24 april 2017

Parkwachter Rodrigue Katembo krijgt prijs

Rodriguez Katembo werd bedreigd door zijn eigen parkwachters, overheidsvertegenwoordigers en het Britse oliebedrijf SOCO. Hij werd gearresteerd door de Congolese veiligheidsdienst en gemarteld. Zijn baas, Emmanuel de Merode werd aan aantal keren beschoten. De afgelopen vijftien jaar werden in Virunga Park, Oost-Congo, meer dan 160 parkwachters gedood. Park Virunga is misschien het meest gevaarlijke onderdeel van de Unesco-werelderfgoedlijst. Om de natuur in het gebied te beschermen, worden levens gegeven. Rodriguez Katembo lukte het om olieboringen te stoppen. Hij krijgt daar vandaag de prestigieuze ‘groene' Nobelprijs voor: de Goldman Environmental Prize.

Mede dankzij Katembo moest het Engelse oliebedrijf het hoofd buigen: in november 2015 zegde het bedrijf toe niet naar olie te zullen boren, ook al heeft het een vergunning. Die kreeg het bedrijf in 2010 van de Congolese overheid, ook al mocht er helemaal niet naar olie worden geboord. De verontwaardiging internationaal over de vergunning was dan ook groot. Bij toeval stuitte Katembo op een ploeg van SOCO die bezig waren met een illegale proefboring naar olie. 

Met medewerking van zijn baas zocht Katembo contact met de diverse partijen om hun activiteiten met een verborgen camera vast te leggen. Een deel van deze beelden kwamen terecht in de documentaire Virunga. De maatschappelijke druk voor SOCO werd te groot en het bedrijf moest de activiteiten in het park staken. Geweldig resultaat! Toch blijft het zaak goed op te letten. Het park is groot en sommige plekken zijn lastig bereikbaar, ook omdat rebellen het park onveilig maken. 

Katembo werd in Zuid-Kivu geboren, op zijn veertiende geronseld als kindsoldaat door rebellen, kon een paar jaar later aan ze ontsnappen en behaalde uiteindelijk een universitaire graad in de biologie. In 2003 werd hij parkwachter in Nationaal Park Virunga, bekend om zijn berggorilla’s, maar ook om stropers, rebellen, moorden en illegale olieboringen.

Een paar jaar geleden mocht ik hem de hand drukken; ik was op weg naar Rutsuhuru en wij kwamen hem toevallig tegen in het park. Hij vertelde over de gruwelijkheden die stropers begingen, over het gevaar van de olie onder de grond. Ik ben er destijds niet mee aan de slag gegaan. Ik was bezig met M23. Alle keuzes zijn discutabel; deze is daar geen uitzondering op. 


KWIBUKA23

Elk jaar wordt in Rwanda de genocide herdacht, grootscheeps en langdurig. Dit jaar onder de naam Kwibuka23, omdat het 23 jaar geleden is dat de genocide op 7 april begon.

‘Indrukwekkend’, vond een mevrouw die herinneringsbijeenkomst  van de ambassade bijwoonde. 'Hutu’s en Tutsi’s door elkaar, het voelde alsof Rwanda het verleden achter zich had gelaten en op weg was naar de toekomst.'

Een ander reageerde: ‘Kent u de kalebassen waar de Rwandezen bier uit drinken? Van buiten prachtig glanzend, maar van binnen rot, omdat die nooit wordt schoongemaakt. Dat is Rwanda. Van binnen rotten we weg omdat er niets gedaan wordt aan heel belangrijke zaken.'

Ik was in Leiden op de boekpublicatie van Olivier Nyiubugara. Hij schreef over herinneringen en over vergeten. Voor zijn boek Novels of genocide vergeleek hij een aantal romans over de Rwandese genocide met elkaar, de helft geschreven door Tutsi’s, de andere helft door Hutu’s. 

Zijn hypothese: er moeten flinke verschillen zijn in het behandelen van de waarheid, afhankelijk van de achtergrond van de schrijver. Zo zullen Tutsi-schrijvers geneigd zijn de officiële bevrijdingsversie van de genocide te geven, terwijl de Hutu’s zich meer neutraal en terughoudend zouden opstellen om over de genocide zo ‘veilig mogelijk’ te vertellen.

Dat het woordgebruik een belangrijke rol speelt, behoeft geen betoog. Olivier beschreef gisteren het verschil tussen het gebruik van oorlog en genocide. Schrijvers die het woord ‘genocide’ gebruiken, sluiten uit dat er ook Hutu-slachtoffers vielen tijdens de genocide. Het is immers bij wet ‘Genocide tegen de Tutsi’s.’ Schrijvers die het woord ‘oorlog’ gebruiken, wijzen nadrukkelijk ook naar Hutuslachtoffers.

In Rwanda is er natuurlijk maar één enkele waarheid: er was een genocide tegen de Tutsi’s, de genocide is tevoren gepland, de oorlog was er om de genocide te stoppen, Paul Kagame is de bevrijder, de RPF heeft geen gruwelijkheden begaan en Hutu-leiders dwongen gewone Hutu’s te moorden.

Wie in Rwanda van die waarheid afwijkt, wordt gearresteerd als genocide-ontkenner. Zo ontdekte ook een man van 55 die hardop tijdens een bijeenkomst vroeg, of er ook Hutu-slachtoffers konden worden opgenomen in het genocidemonument. Het moet een heel moedige man zijn geweest, want iedereen in Rwanda weet wat hem of haar te wachten staat als je zegt dat er tijdens de genocide/oorlog ook Hutu-slachtoffers waren. De gevangen oppositieleider Victoire Ingabire werd door het regime verketterd, toen zij in haar eerste speech op Rwandese bodem, verwees naar Hutu-slachtoffers.

Met het herinneren van de slachtoffers is iets vreemds aan de hand. Rwanda is een land waar officieel etnische afkomst niet bestaat. Iedereen is een Rwandees. Maar bij Kwibuka wordt lang en intens het verschil opgezocht en benadrukt: Tutsi’s zijn slachtoffer, Hutu’s de daders. Hutu’s kunnen niet treuren om hun familie en vrienden die het leven lieten tijdens de genocide/oorlog; er waren immers geen Hutu-slachtoffers volgens het regime. De Hutu’s, die 85 procent van de bevolking uitmaken, worden bij de herdenkingsbijeenkomsten zo buitengesloten, ook al lijken ze mee te doen. De glimmende buitenkant, kent een rotte binnenkant. 

Met Kwibuka wordt elk jaar nadrukkelijk naar het verleden verwezen.  Naar de genocide tegen de Tutsi’s. Worden elk jaar wonden opengehaald die misschien net bezig waren te helen. Wordt er schijnbare verzoening gepropageerd, terwijl in feite de verschillen worden vergroot.

Ik pleit niet voor het vergeten van de genocide/oorlog. Wel voor herdenkingen die alle Rwandezen het recht geeft te treuren om hen die stierven tijdens die gruwelijke maanden.

Naschrift 18 april 2017: 

Een attente lezer mailde me dat Rwanda wel degelijk ook Hutu-slachtoffers herdenkt tijdens Kwibuka. De lezer heeft gelijk, ik ga hierboven te kort door de bocht; ik had moeten toevoegen dat het om Hutu-slachtoffers ging die door Tutsi werden gedood. De officiële lezing ontkent dat er Tutsi’s zijn, die stelselmatig Hutu’s hebben gedood. Het zijn de extremistische Hutu’s die dat op hun geweten hebben. Bij de Gacaca  en het Arusha Tribunaal stond geen enkele Tutsi voor de rechter. Is dat het bewijs dat de officiële lezing gelijk heeft? 


Vrijdag 31 maart 2017

Update Jean Claude Iyamuremye en Jean Baptiste Mugimba: de monitorraporten zijn gisteren naar de Tweede Kamer gestuurd. Niets aan de hand zo is de eerste conclusie. Gevangen zitten en voorbereiding processen verloopt volgens de regels. Dit lijkt haaks te staan op geluiden die ik van betrouwbare bronnen hoorde. Volgende week krijg ik van het ministerie van Justitie, in antwoord op mijn Wob-verzoek een dik pakket met correspondentie over de monitorende instantie en de rapporten. Ik hou jullie op de hoogte.

---

VN-experts vermoord, politieagenten onthoofd, regeringsakkoord van de baan:

Honderden kruitvaatjes in Congo staan op ontploffen

In Congo zijn twee VN-experts en hun tolk vermoord. In de provincie Centraal Kasaï werden de twee lichamen gevonden van Michael Sharp (VS) en Zaida Catalan (Zweden) die deel uitmaakten van een groep experts die de opdracht hadden onderzoek te doen naar conflicten in de provincie Kasaï. Ook het lichaam van hun tolk Betu Tshintela is gevonden. 

De twee experts werden samen met hun tolk ongeveer twee weken geleden ontvoerd. Bij hen waren ook hun chauffeur en twee begeleiders op motoren; deze zijn –voor zover ik weet- nog niet gevonden. Het is voor het eerst dat in Congo VN-experts zijn vermoord. In Kasaï vallen honderden doden door de strijd tussen de Congolese autoriteiten en rebellen die onder leiding staan van Kamwina Nsapu. Zo’n 200.000 mensen zijn vanwege de onrust op de vlucht. De gevechten begonnen in augustus 2016, met de dood van een rebellenleider. De onrust groeide naarmate de presidentsverkiezingen steeds verder werden uitgesteld.

Ongeveer tegelijkertijd met de ontdekking van de twee lichamen, maakte de nationale politie bekend dat de rebellenleider Nsapu ook verantwoordelijk is voor de onthoofding van 42 politiemensen. De strijd tussen de rebellen en de autoriteiten gaat hard tegen hard. Aan beide kanten is sprake van schending van de mensenrechten. 

Nog meer slecht nieuws uit Congo: de onderhandelingen over een nieuwe regeringscoalitie is op een fiasco uitgelopen. Abbé Donatien Nshole van CENCO (Congolese bisschoppen), de organisatie die de onderhandelingen leidde, is zeer teleurgesteld. Voor Congo betekent dit een nieuwe ronde van geweld. In Kinshasa werden na de bekendmaking wegversperringen opgeworpen en gingen mensen de straat op. 

Congo wordt wel eens vergeleken met een kruitvat, maar nu er maar geen oplossing komt voor een nieuwe overgangsregering en nieuwe verkiezingen uitblijven, is er geen sprake van één enkel kruitvat, maar van een heleboel, waarbij de brandende lonten sissend en wel, steeds dichter bij het kruit komt. Niemand is bij machte al die lontjes te doven. Ook Monusco niet, de VN-vredesmacht, die waarschijnlijk een dezer dagen weer een nieuw mandaat krijgt voor nog een jaar in Congo. 


Dinsdag 21 maart 2017

Rwanda boycot het Afrikaanse Hof voor de Rechten van de Mens

Morgen begint de zaak van oppositieleider Victoire Ingabire voor het Afrikaanse Hof voor de Rechten van de Mens. Rwanda zal er niet bij zijn. Het land erkent de rechtmatigheid van het Hof niet. Door weg te blijven probeert Rwanda een mogelijke veroordeling in diskrediet te brengen. Rwanda vreest gezichtsverlies. 

Victoire Ingabire stapte na haar hoger beroep waarin zij tot 15 jaar gevangenis werd gveroordeeld, naar het Afrikaanse Hof. Zij beschuldigt Rwanda van schending van haar mensenrechten en politieke rechten. De zaak gaat morgen gewoon door, alleen zal Rwanda niet aanwezig zijn. 

Partijgenoten van Ingabire vinden het een laffe daad. ‘In plaats van met argumenten te komen, boycot Rwanda nu dit proces’ aldus een persbericht van UDF-Inkingi. Zij vragen sponsors van Rwanda hun budgetten op te schorten, nu Rwanda weigert mee te werken.

Volgens ingewijden is de boycot niets meer dan een wanhoopsdaad. Kagame verliest veel internationale en nationale steun.Daarom is president Paul Kagame bezig aan een rondje ‘zieltjes winnen’ in aanloop van de verkiezingen aanstaande augustus. Zo was hij gisteren te gast bij de paus. Ook was hij begin maart op bezoek bij de Malinese minister van Buitenlandse Zaken. Hij wil dat de gevangenen die in een Malinese cel zitten en die berecht werden door het Rwanda tribunaal, worden overgebracht naar Rwanda, om daar hun tijd uit te zitten.  

Een veroordeling door het Afrikaanse Hof zal Kagame ervaren als een slag in het gezicht. Voor de Rwandese president is zijn imago en dat van zijn land immens belangrijk. De RPF, de partij van Kagame en een van de rijkste politieke partijen ter wereld, geeft  enorme sommen uit aan PR-bureaus.

Maandag 13 maart 

Heksenjacht duurt voort

De IND geeft niet op. Nog steeds worden Rwandezen beschuldigd van genocide zonder dat er betrouwbaar bewijsmateriaal voorhanden is. Dit keer is de moeder van de Rwandese oppositieleider Victoire Ingabire aan de beurt. Zij werd door de Rwandese media op de korrel genomen toen Ingabire nog maar net voet op Rwandese bodem had gezet, in januari 2010. Het hoorde bij de pogingen om Ingabire in een kwaad daglicht te stellen.

De moeder van Ingabire werkte tijdens de genocide in een gezondheidscentrum. Volgens de New Times van 28 januari 2010, werd zij twee keer door volksrechtbank Gacaca veroordeeld. Een keer tot levenslang (2009) en een keer tot 30 jaar (2007). Ze zou onder meer in het gezondheidscentrum babies tegen de muur hebben doodgegooid.  

De New Times koppelt de veroordeling van Ingabires moeder aan de kritiek die Ingabire heeft op de Gacaca. Ze probeert door de Gacaca zwart te maken, haar moeder te steunen, aldus de New Times.

Zoals in veel gevallen van dit soort beschuldigingen, klopt er van de bewijslast niet veel. Zo hebben bijvoorbeeld zowel de zaak uit 2007 als de zaak uit 2009 hetzelfde nummer op het zogenoemde ‘chargesheet’. In principe kan dit niet, omdat het zou gaan om twee verschillende zaken in twee verschillende wijken. Zo’n chargesheet wordt gemaakt door de Gacaca-rechters, en komt tot stand na het horen van allerlei getuigen tijdens het proces.

Daarnaast wordt ook verwezen naar een document dat niets te maken heeft met de zaken waarvan de moeder van Ingabire wordt beschuldig. Als klap op de vuurpijl wordt er bij een van de zaken een getuige opgevoerd, die al in de jaren tachtig is gestorven. 

Ook merkwaardig is dat twee mannen die als medeplichtigen worden aangewezen, wel tot levenslang zijn veroordeeld door de Gacaca,  maar dat er tijdens hun proces met geen woord werd gerept over de medeplichtigheid van Therese Dusabe, de moeder van Victoire. Volgens een betrouwbare bron heeft het Rwandese openbaar ministerie de twee mannen gevraagd hun verklaring te wijzigen door de moeder van Ingabire erbij te betrekken. Beide mannen weigerden.

Net als in de Noorse zaak, lijkt de IND maar één ding te willen concluderen: Therese Dusabe is schuldig. Bewijs dat de schuldvraag ondersteunt, wordt in het dossier opgenomen, ander materiaal wordt genegeerd. Dit is gevaarlijk kokerdenken: het leven van een mens staat op het spel.

Inmiddels is nu toch al een aantal keren aangetoond dat getuigen in deze Rwandese genocide zaken, volstrekt onbetrouwbaar zijn. Mensen wordt gevraagd te getuigen zonder dat er een structurele onderzoeksmethode wordt gebruikt, er wordt niet kritisch doorgevraagd. Ook worden getuigen onder druk gezet een bepaalde verklaring af te geven, zo weet ik uit diverse bronnen die mij hun eigen ervaringen vertelden. Daarnaast praten getuigen met elkaar, waardoor ze elkaars verklaringen beïnvloeden.

En dan heb ik het niet over het Individueel Ambtsbericht dat vaak ten grondslag ligt aan de beschuldiging: het is een schande dat deze berichten serieus worden genomen door IND, het ministerie van Buitenlandse Zaken, het ministerie van Justitie  en de rechters.


Donderdag 9 maart

Goed nieuws uit Noorwegen!

Goed nieuws uit Noorwegen. Daar werd Eugene Nkurayabahizi vrijgelaten, in afwachting van nader onderzoek. Eugene zat bijna vier jaar in de gevangenis, omdat Rwanda om zijn uitlevering vroeg. Eugene beschikt over een vasthoudende familie (onder meer een broer in Nederland) en een vasthoudende advocaat. Die schakelden voormalig politie-onderzoekerHåvard Aksnes in toen bleek dat belangrijk bewijsmateriaal werd achtergehouden. Ook werd materiaal van de verdediging niet meegewogen.

Aksnes spitte afgelopen maanden het dossier van Eugene door en onderzocht de werkwijze van de Noorse politie en Justitie. Hij liet weinig heel van hun onderzoeksmethoden. Zijn rapport maakt duidelijk dat de Noorse politie bevooroordeeld was. Er werd een theorie geformuleerd en alle informatie die niet paste werd opzij gelegd. Terwijl het grootste deel van het ‘bewijsmateriaal’ afkomstig is van getuigen, was er geen grondige en objectieve toetsing van hun betrouwbaarheid. 

In 2015 gingen voormalig advocaat Jan Hofdijk en ik twee keer naar Burundi om te praten met getuigen die vertelden dat ze waren gedwongen te liegen. Dat ze werden gedwongen te verklaren dat Eugene schuldig was. Het was een schokkende ervaring voor Hofdijk en mij, vooral ook, omdat de getuigen groot gevaar liepen door over hun ervaringen te vertellen. Eugene en zijn familie zijn er heilig van overtuigd, dat dit het einde is van een lijdensweg    

Maandag 20 februari 2017

Stalin of lenin?

Amerikaans president en nationaal-populist Trump is blijkbaar toch niet zo dom, impulsief en chaotisch als we met zijn allen denken. Want heeft hij niet een uitgebreide studie gemaakt naar het Afrikaans leiderschap en past hij al het geleerde niet toe deze eerste weken van zijn presidentschap?

Het verdacht maken van de rechterlijke macht, inperken van de persvrijheid, het weigeren van onwelvallige verkiezingsuitslagen, het aanstellen van een kritiekloze kliek zonder enige bestuurlijke ervaring, het door elkaar lopen van eigen zakelijke en landsbestuurlijke belangen: seen it, been there in Africa. Goede uitzonderingen natuurlijk niet te na gesproken.

Met name Rwanda kwam bij mij deze ochtend weer boven toen ik in verschillende kranten las dat Trump de journalisten als ‘vijanden van het volk’ betitelde. Had ik zelf vorig jaar ook niet die eer gehad met de titel: vijand van het Rwandese volk.

Opvallend was wel –ik hoor tot de elite die zich niet uitsluitend tot Facebook beperkt, maar wel vijf (online) kranten elke ochtend tot zich neemt- dat in de Volkskrant ‘vijand van het volk' werd toegeschreven aan Stalin en in de New York Times aan Lenin.

En wat doet een mens in deze tijd van alternatieve feiten? Men gaat googelen.

Volgens Wiki was het Lenin die als eerste tijdens de Russische revolutie mensen aanwees als vijand van het volk. Take that Volkskrant. 

Maar omdat mijn nieuwsgierigheid niet helemaal was gestild en één bron, geen bron is,  surfte ik verder.

Wat blijkt: er zijn al heel veel eeuwen ‘vijanden van het volk’. De Romeinse senaat verklaarde Nero in 68 na christus tot ‘vijand van het volk’. Ook tijdens de Franse revolutie was een benoeming tot ‘vijand van het volk’ een populair middel om critici (mond)dood te maken. Zo speechte advocaat en politicus Robespierre in 1793: ‘… het enige dat we de vijanden van het volk verschuldigd zijn is de dood.’  

Verder schreef Henrik Ibsen in 1882 een toneelstuk met dezelfde naam en zag in 2009 een documentaire met deze naam het licht. Eat your heart out, New York Times. 

Ik ben nu zeer in mijn nopjes. Deze ochtend in een klap aangetoond dat twee groten van de MSM inderdaad nepnieuws publiceren. Google is absoluut betrouwbaar als het op feiten aankomt toch?

Maar alle gekheid op een stokje. Trump aan het roer van de VS is geen lichtend voorbeeld voor Afrikaanse presidenten die het pluche niet willen verlaten. Daarom is het werkelijk ‘hilarious’ te noemen, maar ook angstig, dat opinie-artikel artikel in de New Times. Daarin wordt de Amerikaanse media verweten dat ze de afgelopen decennia te veel hun oren lieten hangen naar de regeringen en de elite. 

De New Times! Het staatsorgaan van Rwanda, dat uitsluitend schrijft wat door de president is voorgekauwd en goedgekeurd! Rwanda, waarin alle kritische journalisten zijn verdreven, gearresteerd of vermoord. Rwanda dat alle politieke tegenstand smoort. 

Laatste nieuws Iyamuremye en Mugimba

Volgens zeggen zijn beiden overgeplaatst van de gevangenis in Kigali naar de gevangenis in Nyanza: de Mpanga gevangenis. Het internationale deel van deze gevangenis kwam mede tot stand met Nederlandse financiële hulp. Het is wel te hopen dat zij inderdaad in het internationale deel zitten, want in het gewone deel is het afzien. De sanitaire voorzieningen zijn minimaal, je hebt geen enkele privacy en wie geen hulp van buiten heeft, lijdt honger. Ik was er twee jaar geleden, voordat een deel van de gevangenis door brand werd verwoest. Ik weet dus niet hoe het complex er vandaag de dag bij staat.

Vrijdag 10 februari 2017

Het is bijna zover. Het Boek begint zijn definitieve vorm te krijgen en de publicatie is ergens in juni. In de zijbalk het omslag, lees hier alvast de intro.

Uitgeleverd aan Rwanda

Over de wederwaardigheden van Jean Claude Iyamuremye en Jean Baptiste Mugimba komt niet veel naar buiten. Ik ga er maar van uit dat geen bericht, goed bericht betekent. Inmiddels kreeg ik van het ministerie van Veiligheid en Justitie een aantal antwoorden op mijn vragen rond het monitoren van hun proces. 

De monitoren wordt uitgevoerd door de International Commission of Jurists in Kenia. Het ministerie is opdrachtgever. Gekozen werd voor het ICJ omdat de organisatie al processen volgt van andere genocide-beschuldigden in Rwanda. Dat doet ze voor de opvolger van het Rwandatribunaal, het MICT. Volgens Justitie heeft ICJ bewezen in staat te zijn dergelijke processen te monitoren. Deze maand wordt het eerste rapport verwacht. Het ministerie maakt de rapporten openbaar en het eerste rapport zal ook naar de Tweede Kamer worden gestuurd. Als blijkt dat processen niet goed gaan dan worden passende diplomatieke maatregelen worden genomen. Wat die maatregelen behelpen, zegt het ministerie niet.

Afgelopen zomer oordeelde de rechter dat Iyamuremye en Mugimba konden worden uitgeleverd aan Rwanda. De rechter adviseerde wel beide zaken te monitoren en de rapporten openbaar te maken. Zeker ook met het oog op toekomstige uitleveringszaken. Dat laatste dreunt nog steeds onheilspellend door: hoeveel uitleveringszaken heeft het ministerie op haar bureau liggen? 

Monitoren gebeurt in het kader van artikel 6 van het Europees Verdrag van de rechten van de Mens (EVRM). Dit artikel beschermt het recht op een eerlijk proces.

Veel vragen heeft het ministerie nog niet beantwoord. Zo ben ik benieuwd naar de rol van de Nederlandse ambassade in Kigali en vind ik het belangrijk dat er inzage komt in het contract met het ICJ.De beantwoording van de resterende vragen kan echter op zich laten wachten. Er was een Wob voor nodig om het ministerie te bewegen een tipje van de sluier op te lichten.


Donderdag 19 januari 2017

Ik schrok toen ik zag hoe lang geleden het was dat ik schreef. Ik ga mijn leven beteren (goed voornemen in het alweer vorderende nieuwe jaar).

Wat betreft Iyamuremye en Mugimba heb ik weinig nieuws. Beide mannen zitten bij elkaar op de internationale afdeling van de centrale gevangenis in Kigali.Iyamuremye is niet tevreden over zijn advocaat. Die probeert hem ‘schuldig’ te laten pleiten, in ruil voor strafvermindering. Iyamuremye piekert er niet over zegt zijn familie. Ze zien de advocaat vooral als een verlengstuk van het regime, omdat hij vooral bezig is met het aantonen van schuld, in plaats van de onschuld van zijn client.  Ze zijn dan ook op zoek naar een nieuwe advocaat.

In Congo was het dus even bal rondom 19 december, de laatste officiële presidentieel dag van Joseph Kabila. Ik schreef er een opiniestuk over in de Volkskrant. Met collega Elvis was ik ook een paar dagen in Beni, om te ontdekken waarom de VN-vredesmacht maar geen einde kan maken aan de massamoorden. In twee jaar tijd werden er ongeveer 1200 mensen vermoord. We spraken met iedereen, behalve met Monusco, omdat iemand geen briefje had getekend met toestemming. Misschien tekenend voor de organisatie …!

In Frankrijk, waar ik de afgelopen weken vertoefde, was het heel stil. Bij ons op het platteland was nog niet doorgekomen dat KERSTMIS een taboe-woord was geworden en dus had ik buiten grootschalige feestelijke KERSTverlichting opgehangen die het halve dorp belichtte. Net voor KERST kreeg ik van mijn uitgever AtlasContact het bericht dat ik half januari verwacht werd voor een fotosessie. Mijn boek gaat gedrukt worden komende maanden. Titel: Rijke mensen sterven niet. (Een dwars verhaal over Congo en Rwanda).

En begin deze week ontving ik een email dat er subsidie op komst is voor onderzoek in Afrika. Kan er nog niet al te veel op ingaan, om geen slapende honden wakker te maken. Ga het samen doen met een Nederlandse collega, twee Afrikaanse, een Franse en een Duitse journalist. 

Proost, en dat het voor iedereen een heel mooi jaar mag worden!



Hoop voor Goma?

Sprak gisteren met drie jonge mensen die deel uit maken van LUCHA. Twee ervan, Serge en Rebecca, werden gearresteerd op 15 februari 2016 en opgesloten in de Gomese gevangenis. “We zijn niet bang voor risico’s. We zijn vastbesloten zaken te veranderen. We hebben de autoriteiten altijd gezien als een soort halfgoden. Wil je meer weten over de rebelse jongens en meisjes van Lucha? Lees hier verder. Meer weten over de aanloop naar de verkiezingen in Congo. Lees dan hier.

'Uitzetten? Dan verdwijn je onder de radar!'

Vorige week sprak ik met de Rwandese advocaat van Victoire Ingabire. Hij waarschuwde: Wie wordt uitgezet verdwijnt onder de radar. Er is niemand meer buiten Rwanda die kan volgen wat er gebeurt. lees hier verder

Dossier Nederland en de Rwandese genocide


Worden mijn bronnen in Rwanda beschermd?

Na de diefstal van mijn iPhone tijdens de Rwanada dag, kunnen sommige van mijn bronnen gevaar lopen. Zo simpel is het. Kan ik ze beschermen? Ik ben bang van niet. Zo zegt de Rwandese ambassade dat het hele gebeuren haar spijt en dat ze er alles aan doen om de verantwoordelijken te pakken te krijgen. Dat zegt de ambassade tegen het ministerie van Buitenlandse Zaken, zegt Buitenlandse Zaken tegen mij. Tegen collega's zegt de Rwandese ambassade iets heel anders, namelijk dat het om een individueel geval van een simpele straatroof ging. Lees hier verder over Rwanda-dag of neem een kijkje in Weblog Rwanda.


Inbraak en weer is Sylvestre op de vlucht

Bij mensenrechtenactivist Sylvestre Bwira is afgelopen week ingebroken, zijn computer en wat geld is hij kwijt. Tja, dat gebeurt, denk je in een eerste reactie. We leven nu eenmaal in een stad waar inbrekers regelmatig hun slag slaan, ondanks oom agent en honderden camera’s. Maar met een beetje meer nadenken, begon ik toch vraagtekens te zetten. Lees hier verder en leer Congolees mensenrechtenactiist Sylvestre Bwira kennen.


Buitenkatten!

Voor de liefhebbers: hieronder een foto van mijn 'buitenkatten'. Ze komen iedere avond scharrelen om lekkere afvalhapjes. Ze zijn van de buurvrouw, die heeft er een stuk of twintig. Ze slapen met zijn allen in een grote schuur, waar de buurvrouw elke ochtend om half tien de voederbakken vult met brokken. De buurvrouw slaapt overigens in haar eigen bedje in een grote villa naast de schuur. Honger hebben deze buitenkatten dus niet echt, maar wel  lekkere trek! 

katten1.jpg


Voor meer frankrijk: zie  Out in de Limousin